W niniejszym artykule znajdziesz:

• ścieżkę postępowania krok po kroku w zależności od rodzaju wyłączenia, którego potrzebujesz oraz posiadanych przez Ciebie decyzji i planów. 
• najczęściej zadawane pytania dotyczące dokumentów, opłat i obowiązków wnioskującego.
• słowniczek pojęć i skrótów pomocny w zrozumieniu używanych terminów.

Celem artykułu jest ułatwienie przygotowania kompletnego wniosku i uniknięcie najczęstszych błędów formalnych.

Dlaczego to ważne?

Wyłączenie gruntu leśnego z produkcji to decyzja administracyjna, która pozwala na trwałą zmianę przeznaczenia terenu — z leśnego na cele nieleśne, takie jak zabudowa mieszkaniowa. Proces ten ma na celu zachowanie równowagi między rozwojem inwestycji a ochroną zasobów leśnych, które są dobrem wspólnym.

Poniżej możesz zapoznać się ze schematem postępowania zależności od rodzaju wyłączenia, kórego potrzebujesz oraz posiadanych przez Ciebie decyzji i planów:

• Opcja 1 - dokumenty i procedura
• Opcja 2 - dokumenty i procedura
• Opcja 3 - dokumenty i procedura

Najczęściej zadawane pytania

1. Ostateczność decyzji o wyłączeniu

Odpowiedź: Zazwyczaj w określonym terminie po uprawomocnieniu się decyzji trzeba uregulować należność jednorazową za trwałe wyłączenie (60 dni). Dzień powstania obowiązku uiszczenia należności (i opłat rocznych) przypada od dnia faktycznego wyłączenia gruntu z produkcji.

2. Kiedy i ile zapłacę?

Odpowiedź: w zależności od sytuacji należy złożyć następujące opłaty:

• należność jednorazową za trwałe wyłączenie gruntów leśnych z produkcji,
• opłatę roczną – przy gruntach wyłączonych z produkcji, która zwykle wynosi 10% należności i jest uiszczana przez okres 10 lat (w przypadku trwałego wyłączenia). 
• ewentualne odszkodowanie za przedwczesny wyrąb drzewostanu leśnego, jeśli taki wyrąb nastąpi przed wiekiem rębności. 

3. Czy są sytuacje, kiedy nie trzeba płacić należności czy opłat rocznych?

Odpowiedź: Tak, ustawa przewiduje pewne wyjątki np. jeśli grunt jest przeznaczony na cele budownictwa mieszkaniowego i powierzchnia nie przekracza określonych limitów (np. do 0,05 ha dla budynku jednorodzinnego; wielorodzinnego limit na lokal mieszkalny).

4. W jakiej formie mogę załączać do wniosku kopie dokumentów?

Odpowiedź: Dokumenty można składać w formie elektornicznej lub papierowej. 

Film jak poprawnie wypełnić wniosek. 

Dokumenty w formie elektornicznej (nie należy drukować dokumentów elektronicznych) można przesyłać na adres:

• Adres elektronicznej skrzynki podawczej: /pgl_lp_0971/SkrytkaESP/
• Adres e-doręczeń: AE:PL-54390-75018-VERVD-20

Dokumenty w formie papierowej, można składać osobiście w biurze podawczym Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Poznaniu (ul. Gajowa 10, 60-959 w Poznaniu) w godz. 7:00-15:30. (uwaga: wnioski składane osobiście nie są sprawdzane ani analizowane przy ich składaniu). Można je również przesłać za pośrednictwem  poczty tradycyjnej.

5. Jak powinno wyglądać poświadczenie za zgodność z oryginałem

Odpowiedź: Składane dokumenty powinny być dostarczone w oryginałach lub poświadczone za zgodność z oryginałem, wypełniając zapisy Kodeksu Postępowania Administracyjnego Art.  76a. (Dz.U.2024.572 t.j. ze zm.).

6. Kto jest właściwym organem do wydania decyzji o wyłączeniu gruntu leśnego z produkcji?

Odpowiedź: Zgodnie z art. 5 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, właściwym organem dla gruntów leśnych jest Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych (z wyjątkiem gruntów położonych w parkach narodowych, dla których właściwym organem decyzyjnym jest dyrektor parku). 

7. Jakie dokumenty należy złożyć wraz z wnioskiem o wyłączenie gruntu leśnego z produkcji?

Odpowiedź: Patrz wyżej na schemat i wybierz odpowiednią opcję zgodnie z Twoją sytuacją.

8. Czy potrzebna jest decyzja o warunkach zabudowy lub miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego?

Odpowiedź:Ustawa uogril w art. 7 mówi, że przeznaczenie gruntów leśnych (i rolnych) na cele nierolnicze i nieleśne wymaga zgody i zwykle takie przeznaczenie powinno być przewidziane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (MPZP).

Z kolei decyzja o warunkach zabudowy dla wnioskowanego gruntu leśnego jest niezbędna w przypadku, gdy MPZP nie istnieje. 

9. Jak długo trwa procedura wyłączenia gruntu?

Odpowiedź: Ustawa nie określa sztywno jednego terminu dla całego procesu, bo zależy on od kompletności dokumentacji, opinii, uzgodnień i innych czynników lokalnych. 

10. Czy można wyłączyć tylko część działki leśnej?

Odpowiedź: Tak, jest to możliwe. Wyłączenie może dotyczyć tylko części gruntu, jeśli tylko ta część ma być przeznaczona na cele nieleśne. W takim wypadku wniosek i dokumentacja muszą jasno określać, która część działki – granice, powierzchnię, sposób użytkowania (Plan Zagospodarowania).

11. Jakie są skutki prawne z tytułu zbycia gruntu, który był lub jest w procesie wyłączenia z produkcji?

Odpowiedź: Jeżeli właściciel sprzedaje grunt, co do którego wydano decyzję o wyłączeniu, a grunt nie został jeszcze faktycznie wyłączony, obowiązek uiszczenia należności i opłat rocznych przechodzi na nabywcę. Zbywający powinien o tym poinformować nabywcę.

W momencie kiedy opłaty zostały uiszczone, ich zwrot przechodzi na zbywającego grunt chyba, że zostanie to inaczej określone w akcie notarialnym.

Słowniczek pojęć i skrótów związanych z wyłączeniem gruntów leśnych z produkcji

• Decyzja o wyłączeniu z produkcji

Akt administracyjny wydawany przez Dyrektora RDLP, który zezwala na trwałe lub czasowe wyłączenie gruntu leśnego z produkcji. Jest wymagany przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Nie jest ona jednoznaczna z faktycznym wyłączeniem z produkcji leśnej, które obowiązuje od rzeczywistego rozpoczęcia inwestycji („wbicia łopaty w ziemię”).

• MPZP – Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego

Akt prawa miejscowego uchwalany przez radę gminy, określający przeznaczenie terenów (np. pod zabudowę, usługi, zieleń, lasy). Uzyskasz we właściwym Urzędzie Miasta i Gminy. Jeśli grunt leśny w MPZP ma oznaczenie „Ls” (las), co do zasady nie można go przeznaczyć pod zabudowę bez zmiany planu. 

• Nadleśnictwo

Podstawowa jednostka organizacyjna Lasów Państwowych. Prowadzi gospodarkę leśną na określonym terenie. Często nadleśnictwo pomaga w przygotowaniu dokumentacji do wniosku o wyłączenie.

• Należność jednorazowa

Obligatoryjna opłata, którą inwestor uiszcza za trwałe wyłączenie gruntu leśnego z produkcji. Jej wysokość zależy od powierzchni, typ siedliskowy lasu i rodzaju użytku.

• Odszkodowanie za przedwczesny wyrąb

Rekompensata należna Skarbowi Państwa, jeśli drzewostan zostanie usunięty przed osiągnięciem wieku rębności.

• Opis taksacyjny

Opis gruntu leśnego sporządzony przez starostwo lub na zlecenie inwestora przez uprawniony podmiot np. Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Leśnictwa i Drzewnictwa (SITLiD).

• Opłata roczna

Dodatkowa płatność w wysokości 10% należności, wnoszona co roku przez 10 lat od faktycznego wyłączenia. Dotyczy tylko trwałego wyłączenia.

• Ostateczność decyzji administracyjnej

Informacja o terminie uzyskania mocy sprawczej ostateczności decyzji o wyłączeniu znajduje się w pouczeniu na końcu decyzji. Dopiero wtedy można się na nią powoływać np. przy składaniu wniosku o pozwolenie na budowę. Można się zgłosić dodatkowo o potwierdzenie ostateczności decyzji, w przypadku takiej prośby z urzędu.

• Plan zagospodarowania działki wraz z bilansem

Plan sporządzony przez inwestora lub geodetę wskazujący obszar gruntu leśnego planowanego do wyłączenia. Dodatkowo zawierający bilans, który obrazuje nam jaka część gruntów leśnych podlega wyłączeniu. 

• Pozwolenie na budowę

Decyzja wyłączeniowa nie jest jednoznaczna z pozwoleniem na budowę. Ten krok realizujesz osobno w gminie.

• RDLP – Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych

Jednostka administracyjna Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe. Dyrektor RDLP wydaje decyzje o wyłączeniu gruntów leśnych z produkcji.

• Typ siedliskowy lasu

Rodzaj lasu wynikający z warunków glebowych i wodnych określony w Planie Urządzania Lasu.

• UoGRiL – Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Podstawa prawna procedury wyłączania gruntów. Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. określająca zasady przeznaczania i wyłączania gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne oraz związane z tym opłaty i odszkodowania.

• Wyłączenie z produkcji leśnej

Formalne dopuszczenie do wykorzystania gruntu leśnego na cele inne niż gospodarka leśna, np. zabudowę mieszkaniową. Może być trwałe (na stałe) lub czasowe.

• Wypis z księgi wieczystej

Dokument potwierdzający prawo do gruntu.

Znajdziesz go na stronie wpisując pełny nr księgi wieczystej: https://ekw.ms.gov.pl/eukw_ogol/menu.do

Jeśli wnioskodawca nie znajduje się jeszcze w KW to załącza akt notarialny potwierdzający nabycie działki.

• WZ – Decyzja o warunkach zabudowy

Dokument wydawany w przypadku braku MPZP. Określa możliwość realizacji inwestycji na danym terenie i warunki jej wykonania. Nie zastępuje zgody na wyłączenie gruntu leśnego z produkcji, ale bywa wymaganym załącznikiem. Uzyskasz we właściwym Urzędzie Miasta i Gminy.